Noktalama İşaretleri

Noktalama İşaretleri

Noktalama işaretleri, nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, soru işareti, ünlem kısa çizgi, ve tırnak işaretinden oluşmaktadır. Yazıda karışıklıkların önüne geçmek, yanlış okumayı önlemek, okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak, cümlenin yapısını ve duraklama yerlerini belirlemek, sözün vurgu ve ton gibi özelliklerini belirtmek için kullanılan işaretlere noktalama işaretleri denir.

Noktalama işaretlerinden nokta, virgül, noktalı virgül, iki nokta, üç nokta, soru, ünlem, tırnak işaretleri, ayraç ve kesme ait oldukları kelimelere bitişik olarak yazılır ve kesme dışındaki işaretlerden sonra bir harf boşluğu ara verilir.

Noktalama İşaretlerinin Tarihi

İnsanlar duygu ve düşüncelerini ifade edebilmek, aktarabilmek ve okuduğunu karşısındakine anlatabilmek için işaret sistemlerinden oluşan harfleri ve bu harfleri düzenleyen kurallar bütününü bilmek zorundadırlar. Noktalama işaretleri, duygu ve düşüncelerimizi daha açık bir şekilde dile getirmeye, cümlenin yapısını ve duraklama notalarını belirlemeye, okuma ve anlamayı kolaylaştırmaya, sözün vurgu ve ton gibi özelliklerini belirtmeye yardımcı olur. Noktalama işaretlerinin tarihi, Bizans dil bilgini Aristophanes ile başlar. Bununla birlikte düzenli olarak kullanımı, XVI. yüzyılda matbaanın icadı ile gerçekleşmiştir. XIX. yüzyılda ise, genelleşerek kesin kurallara bağlanmıştır.

Bizim edebiyatımızda, noktalama işaretleri, ancak Avrupa'yı tanıdıktan sonra, XIX. yüzyıldan itibaren görülmeye başlamıştır. İlk olarak Şinasi, Şair Evlenmesi (1859) adlı tiyatro oyununun başında iki işaretten söz etmektedir: "Mu'tarıza ( ) içinde bulunan kelâm hâli târif içindir. Şöyle bir hatt-ı ufkî - söz başına delâlet eder. Nokta, sözün nihayetine alâmet olur".

Şemsettin Sami de, Kamus-ı Türkî adlı sözlüğünde iki noktaya (:), noktateyn; virgüle (,), fasıla demektedir. Önceleri düzyazı metinlerinde kullanılan noktalama işaretlerinin, şiirde kullanılmadığını görüyoruz. Başlangıçta, hem şiir hem düzyazı yazan edebiyatçılarımız, noktalama işaretlerini, düzyazı metinlerinde kullanmışlar, bununla beraber şiir halinde yazdıkları metinlerde noktalama işaretlerini kullanmamışlardır. Sonraları şiirlerde de başarı ile noktalama işaretlerinin kullanıldığı görülmektedir. Örneğin Recaizâde Mahmut Ekrem, hem Araba Sevdası adlı romanında, hem de Zemzeme, Pejmürde gibi şiir kitaplarında bu işaretlere dikkat etmiş ve yerli yerinde kullanmıştır. Servet-i Fünûn döneminde, Tevfik Fikret'in şiirlerinde, noktalama işaretlerinin dikkatle kullanıldığını görmekteyiz.

Cumhuriyet döneminde, noktalama işaretleri daha çok önemsenmiş sayıları ve türleri arttırılmıştır.
Yazıdaki trafik işaretleri olarak da tanımlayabileceğimiz noktalama işaretleri şunlardır:

Hüküm, yargı bildiren, tamamlanmış cümlelerin sonuna konur:

Türk'üm.
Okul açıldı.

"Artık ana dili büsbütün işitilmez olmuştu. Hasan, köşeye büzüldü; bir şeyler soran olsa da susuyordu, yanakları pençe pençe, al al olarak susuyordu. Portakal bahçelerine dalmış, göğsünde bir katılık, gırtlağında lokmasını yutamamış gibi bir sert düğüm, daima susuyordu." (Eskici; Refik Halit Karay)

Bazı kısaltmaların sonuna konur:

Prof., Doç., Dr., İst., s., vb., Cad., Sok., Alm., Ar., Far., Fr., İng.

Nokta kullanılmayan kısaltmalar:

TBMM, TDK, D, B, K, G, KB, GB, KD, GD (sekizi de yön),

m, cm, g, kg, l, C, Fe

Sayılardan sonra sıra belirtmek için "-ncİ" ekinin yerine kullanılır:

50. yıl kutlamaları, Cumhuriyet'in 75. yılı, yılın 365. günü
IV., II. Mehmet, XV. yüzyıl

Üçlü gruplara ayrılan sayılar arasına konur:

12.584.000, 325.355.254

Tarihlerde gün, ay ve yıl rakamlarının arasına konur.

05.02.1972, 119.12.1996, 29.X.1923

Ay adları harfle yazılırsa nokta kullanılmaz:

29 Ekim 1923

Saat bildiren sayılarda saat ile dakika arasına konur:

08.30, 14.40, 23.58, 00.20[3]

Bir yazının maddelerini gösteren rakam ve harflerden sonra konur:

I. II. A. B. 1. 2. a. b. i. ii.

Bibliyografyada her künyenin sonuna konur:

Agâh Sırrı Levent, Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Evreleri, Ankara 1960.

Matematikte çarpı işareti yerine konur:4.5=20
Son Güncelleme : 09.12.2018 15:14:02
Noktalama İşaretleri ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek Herkese açık dizin kaynağımıza katkıda bulunabilirsiniz.
Sayfayı Düzenle Düzenleme Geçmişi

Noktalama İşaretleri Yorumları

şifre Kırmızı sayı

5 Yorum Yapılmış "Noktalama İşaretleri"
işime yaradı aynen irem e katılıom
Sude . 23.11.2014
CEVAP YAZ
elinmi kırıldı yaz ne var ben uzun arıyom sen kısa
Ezgi . 11.01.2014
CEVAP YAZ
hiç beğenmedim kısa ve öz cümlelerle yazılmamış bide benim isteğim bu değildi kusura bakmasın ama bence çok iğrenç
İrem . 17.12.2013
CEVAP YAZ
Ya bu ne ? Biz bir kere bile noktalama işaretlerinin tanımını açık net ve kısa bir şekilde bulamıyoruz. Bize yazık hocalar da puan verip geçiyorlar. Olan yine bize oluyor. Sizden isteğim lütfen daha net açıklayıcı ve kısa bir özet şeklinde yaparsanız sevap kazanırsınız :D
Nur . 01.12.2013
CEVAP YAZ
çok begendim işime çok yaradı
Esra . 18.10.2013
CEVAP YAZ
Eğik Çizgi
Eğik Çizgi
Eğik Çizgi ( / )Dizeler yan yana yazıldığında aralarına konur, şiirlerden yapılan alıntılarda konur:Korkma! Sönmez bu şafaklar da yüzen al sancak / Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak / O benim milletimin yıldızıdır; parlayacak / O benimdir, ...
Uzun Çizgi
Uzun Çizgi
Uzun çizgi; Cümlelerde yer alan işaretler kelimeye anlam yükleyebilir ve bazen vurgular için işaretlere zaruri olarak ihtiyaç vardır. Bu işaretlerden olan konuşma çizgisi karşılıklı metinde, konuşturulmuş kişi diyaloglarında zaruri belirteç olarak...
Kısa Çizgi
Kısa Çizgi
Kısa çizgi noktalama işaretlerinden biridir. (-) olarak gösterilir.Kısa çizgi kullanım alanları nelerdir?Satır içerisine sığmayan kelimeleri bölmek için kullanılır.Cümlede bulunan ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için kullanılır. Az bir insan top...
Parantez
Parantez
Parantez ya da ayraç bir noktalama işaretidir. Türkçede en çok kullanılanı yay olsa da, çengelli ve köşeli olan türleri de bulunmaktadır.Parantez kullanım alanları nelerdir?Cümlenin anlamını tamamlayacak olan ya da cümle dışında kalan ek bilgileri gö...
Tırnak İşareti
Tırnak İşareti
a)Aktarma söz ya da cümleler tırnak içinde gösterilebilir. *Sanatçının şu sözünü unutmamak gerekir:“Gerçek uygarlık insanın yüreğinde değilse hiçbir yerde yoktur.” b)Önemi belirtilmek istenen sözcükler , terimler tırnak içinde gösterilir. ...
Üç Nokta
Üç Nokta
Üç nokta, dilimizde kullanılan noktalama işaretlerinden biridir. Söylerken ''üç nokta yan yana'' demeye gerek yoktur. Üst üste üç nokta olamaz. Bu anlatım bozukluğu yaratacağından, sadece üç nokta demek yeterlidir. Soru işareti ya da ünlemden sonra k...
Ünlem
Ünlem
Ünlem, yoğun duyguların vurgulanmasını sağlayan, noktalama işaretidir. (!) şeklinde gösterilir. Cümle sonlarına geldiğinde, cümlenin bittiğini anlatır. Kelimelerden sonra da kullanılabilir. Ünlem işaretinin kullanıldığı cümle ve kelimeler vurgu yapıl...
Soru İşareti
Soru İşareti
Soru işareti dilimizde kullanılan noktalama işaretlerinden birisidir.Soru işaretinin kullanım alanları nelerdir?Cümle ya da sözcükler soru bildiriyorsa, bunların sonlarında kullanılır.Düğünü nerede yapmayı düşünüyorsunuz?Eviniz nerede?İşiniz nedir?Ar...
Kesme İşareti
Kesme İşareti
Kesme işareti, Türkçe 'de kullanılan noktalama işaretidir. Özel isimlere gelen ekleri ayırmakta kullanılır. Bu işaret konduğu ismin sağ tarafına bitişik olarak yazılır. Diğer noktalama işaretleri gibi harf boşluğu verilmez. Kesme işaretinin kullanıld...
İki Nokta
İki Nokta
İki nokta, yazıların içerisinde genellikle alıntı yapılırken, listeleme yapıldığında ya da açıklama yapıldığında kullanılan bir noktalama işaretidir. İki noktanın üst üste konmasıyla yazılır. Cümle içerisinde kullanıldığında bir harf kadar boşluk bır...
Noktalı Virgül
Noktalı Virgül
Noktalı virgül dilimizde kullanılan noktalama işaretlerinden biridir. (;) olarak gösterilmektedir.Noktalı virgül kullanım alanları nelerdir?Cümle içerisinde kullanılan ve virgülle ayrılmış olan türleri birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır. Doğacak...
Virgül İşareti
Virgül İşareti
Virgül işareti, Sözcükler yazı dilinde, okuma dilinde ve anlatma dilinde tek başlarına kimi zaman bir şey ifade edemezler. Harfler yan yana gelerek heceleri oluştururken, hecelerde kelimeleri oluşturmaktadır. Sistemli şekilde kelimeler yerlerini a...

 

Yay Ayraç
Eğik Çizgi
Uzun Çizgi
Kısa Çizgi
Parantez
Tırnak İşareti
Üç Nokta
Ünlem
Soru İşareti
Kesme İşareti
İki Nokta
Noktalı Virgül
Virgül İşareti
Nokta İşareti
Noktalama İşaretleri
Popüler İçerik
Yay Ayraç
Yay Ayraç
Yay ayraç ( () ): Cümlede ki anlamı tamamlayan ve cümlenin dışında kalan ek bilgiler için kullanılır. Yay ayraç içinde bulunan ve yargı anlamı içeren ...
Nokta İşareti
Nokta İşareti
Nokta işareti, sözcüklerin vurgu, ton gibi özelliklerini belirtmek, düşünce ve duyguları ifade edebilmek, cümledeki duraklama noktalarını belirlemek a...
Popüler İçerik Son Forum Konuları Yardım Sayfaları  
Kesme İşareti
İki Nokta
Noktalı Virgül
Virgül İşareti
Nokta İşareti
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Son Forum Konuları
Yardım Sayfaları
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Sitede yer alan haber ve içeriklerin tüm hakları saklıdır ve buradaki bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. Buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.
Temmuz - 2019